rottevalle > over ons > kerk/vermaning

Kerk/vermaning

 
 

Geschiedenis van de doopsgezinde gemeente Rottevalle-Witveen

Begin zeventiende eeuw was de tijd van de vervening in de oostelijke helft van Friesland, zo ook in de omgeving van Drachten. Uit de geschiedschrijving van Dr. Blaupot ten Cate, doopsgezind predikant te Akkrum is in de tijd van de vervening de gemeente Witveen ontstaan tussen 1600 en 1620 en de gemeente Rottevalle tussen 1620 en 1640.

De doopsgezinden hebben een belangrijke rol vervuld in de vervening die o.l.v. de Compagnons gebeurde. De eerste en belangrijkste verveningen vonden plaats op Het Witveen bij Oostermeer, en hier ligt dus de bakermat van de doopsgezinde gemeente Rottevalle-Witveen . 

Eerste kerkje op het Witveen

Het huis waar de samenkomsten eerst gehouden werden werd in 1671 vervangen door een nieuw officieel kerkje, het Vermaningshuis!  Het was geschonken door Minne Tammes, bestemd tot het houden van kerkdiensten.  Een gedenksteen is op de zogenaamde Formanjepolle opgericht.
Anne Gosses was toen leraar van de gemeente. In 1714 komt de Doopsgezinde Gemeente voor het eerst voor als lid van de Friesche Doopsgezinde Sociëteit (FDS) In 1708 waren er 108 lidmaten en in 1759 haalde men het hoogste aantal van 120 lidmaten. 
 

Het kerkje zelf was te klein geworden en in 1712 werd het verbouwd en vergroot. Ter versiering werd er een geschilderd glasraam ingezet met een afbeelding van de maagd Maria die een geopende bijbel voor zich heeft, terwijl een engel aan haar linkerkant uit een wolk neerdaalt om de aanstaande geboorte van Jezus te verkondigen.  Ook dit jaartal is op de gedenksteen te zien.

Groei menisten in Rottevalle 

De verveningen brachten een zekere welstand en het gevolg was dat het dorp Rottevalle zich snel uitbreidde en het aantal doopsgezinden in Rottevalle werd groter dan het aantal doopsgezinden van Het Witveen. De menisten op het Witveen waren er slecht over te spreken, maar in Rottevalle verrees een eigen kerkgebouw in 1769. Het werd “Nieuw huis” genoemd en deed dienst tot 1838 toen er op dezelfde plaats de huidige kerk gebouwd werd. 

 In de 18e eeuw waren er geschillen tussen de beide doopsgezinde gemeenten van het Witveen en Rottevalle.  In 1811 keerde de rust terug en ging de gemeente verder onder de naam Witveen-Rottevalle. Zomers waren de diensten op het Witveen en ’s winters in Rottevalle. Het avondmaal zou steeds op het Witveen gehouden worden.   

Nieuwe kerk in Rottevalle 

Zowel het kerkgebouw op het Witveen als het kerkgebouw in Rottevalle hadden te maken met groot achterstallig onderhoud. Het was duidelijk dat met de groei van de bevolking en het aantal menisten in Rottevalle hier de nieuwe kerk moest komen. Veel menisten van het Witveen hadden hier moeite mee, maar mede omdat de Algemene Doopsgezinde Sociëteit slechts een bijdrage wilde leveren voor  één kerkgebouw kreeg Rottevalle in 1838 een nieuwe vermaning.  Op dezelfde plaats van het oude kerkgebouw verrees een nieuw Godshuis.  In het gebouw werden materialen van beide  oude kerken verwerkt. De dikke deur tussen de hal in de kerk en de gang naar de consistorie vormen een kostbare herinnering aan die tijd. De gemeente heet vanaf nu Doopsgezinde gemeente Rottevalle-Witveen.

Op de kerk staan windvanen in de vorm van een paard en een schip, symbolen van de landbouw en de scheepvaart . 

Het orgel 

Het orgel van  de kerk dateert uit 1931, het is een zogenaamd  electro-pneumatisch pijporgel geleverd door de firma Dekker uit Goes voor het bedrag van fl. 2972,-- ( € 1350 )

Gekleurde kerkramen

De kunstenaar (tevens glazenier) Jentsje Popma schonk als belijdenis bij zijn doop de kerk twee gekleurde ramen. Het linker raam stelt een ‘lichtende’ figuur voor, waar duidelijk de persoon van Jezus in te herkennen is. Het rechter raam moet ‘medemenselijkheid en ondersteuning in moeilijke tijden’ uitdrukken. Het is waarschijnlijk een verwijzing naar Lucas 2: 25-31. 

De Formanjepolle

In 1961 is besloten een pôle (een stuk grond) aan te leggen op de plek waar de eerste doopsgezinde kerk heeft gestaan. Op dit stuk grond is een herinneringssteen ((zwerfkei) met inscriptie geplaatst. De zwerfkei is gevonden in een stuk land dat door een legaat aan de doopsgezinde gemeente gegeven werd.

Op de herinneringssteen staan drie jaartallen:

  • In 1671 is het huis aan de gemeente geschonken als eerste kerkje
  • In 1712 is het huidige kerkje verbouwd en uitgebreid
  • In 1838 zijn beide kerkjes (Witveen en Rottevalle) afgebroken en is het huidige kerkgebouw aan de Haven in Rottevalle gebouwd.

Iedere zomer wordt erop een zondag in juni (meestal de tweede) op de Formanjepolle een hagenpreek gehouden


  Meer informatie     ANBI-register Doopsgezinde Gemeente Rottevalle-Witveen
 
  contact maandblad sitemap
  routebeschrijving nieuwsbrief disclaimer
  veelgestelde vragen inloggen  colofon
     
   
  © 2017 Doopsgezind.nl